İHD Ankara Şubesi'nin hazırladığı 'İç Anadolu Bölgesi Cezaevleri' raporunda, cezaevlerinde yaşanan keyfi uygulamalar gözler önüne seriliyor. Raporda, hak gasplarının her geçen gün artarak devam ettiği tespit edilirken, cezaevlerinin işkence merkezleri haline geldiğine dikkat çekiliyor.

İHD Ankara Şubesi 'İç Anadolu Bölgesi Cezaevleri' raporunu dün açıkladı. İHD Cezaevi Komisyonu Üyesi Derya Efesoy, F Tipi cezaevlerinin işkence merkezleri haline geldiğini belirterek, keyfi uygulanan disiplin cezalarıyla birlikte haberleşme hakkının engellendiğini, tutuklu ve hükümlülerinin hastane sevkleri sırasında askerlerin keyfi tutumlarına maruz kaldığına dikkat çekti. Cezaevlerinde yaşanan keyfi hak gasplarının her geçen gün artarak devam ettiğine işaret eden Efesoy, söz konusu ihlallerin takipçisi olacaklarını ifade etti.

Ocak-nisan aylarında Bolu, Kırıkkale, Sincan Kadın Kapalı cezaevleri ile Sincan 1 ve 2 Nolu F Tipi Kapalı cezaevlerine ilişkin hazırlanan raporda tespit edilen hak ihlalleri şu şekilde:

# Adalet Bakanlığı'nın 2007 yılının başında yayınladığı 10 kişinin haftada 10 saat görüşmesine olanak tanıyan 45/1 sayılı genelge F Tipi cezaevlerinde uygulanmadığı gibi uygulama adeta işkenceye dönüştürülmüştür. Genelgenin cezaevi idaresinin keyfiyetine bağlı uygulamasını protesto amacıyla Bolu F Tipi Cezaevi'ndeki 120 hükümlü, haftada 10 saat olması gerekirken ayda 3 kez 3'er saatlik sohbet uygulamasına çıkmama kararı almışlardır.

# Mahkemeye gidiş-gelişlerde askerlerin adli tutukluları kışkırtmasıyla özellikle adli kadın tutuklular, siyasi tutuklulara saldırmaktadır. Yine mahkemeye gidiş-gelişlerde tutuklular askerlerin saldırısına uğramaktadır. Bununla da kalmayıp tutuklular adliye içerisinde bulunan tutuklu hücresinin zemini ve oturacakları yerler ıslatılarak bekleme işkenceye dönüştürülmüştür.

# Mahkeme ve hastaneye gidiş-gelişlerde askerler tarafından tutuklu ve hükümlülere özellikle kaburga bölgelerine dirsekle vurulmak suretiyle işkence yapılmaktadır.

# Cezaevi idaresi bir süredir revir doktorlarının önermesine ve gerekliliğini belirtmesine rağmen, tutuklu ve hükümlülerin hastane sevkini yapmamaktadır. Hastane sevki yapıldığında ise tutuklu ve hükümlüler kelepçeleri çözülmeden muayene olmaya zorlanmaktadır. Muayene odasında asker bulunduğu için de muayene gerçekleşememektedir. Kadın-doğum muayenesinde dahi askerler dışarıya çıkmamaktadır.

# 'Yüksek Güvenlik' adı altında gece hücre anahtarları toplanmaktadır. Acil durumlarda bile müdürlüğün izni alınmadan kapı açılıp hasta tutukluya müdahale edilememektedir. Bu tür uygulamalar sonucu ölümler gerçekleşmektedir. Buna son örnek Sincan 2 No'lu F Tipi Cezaevi'nde yaşanmıştır. Hasan Eroğlu adlı hükümlüye odada anında müdahale edilmediğinden ve revire geç götürüldüğünden, sonrasında arama nedeniyle bekletilmesinden kaynaklı hayatını kaybetmiştir.

# TCK'ye göre 'sessiz direniş' diye tabir edilen yönetmeliğin 42. maddesi hükümlü ve tutuklular açısından oldukça olumsuz bir durum arz etmektedir. Bu maddeye göre en olumlu istem bile suç oluşturabilmektedir.

# Cezaevinde ortak alanda kullanılan (mutfak) prizlerin elektriğinin kesilmesi tutuklu ve hükümlülerin yaşam alanlarını işkenceye dönüştürmüştür. Buzdolabı ve TV gibi aletlerin çok küçük ve ancak bir kişinin yaşayabileceği şekilde inşa edilmiş hücrelere taşınması nedeniyle tutuklu ve hükümlülerin insanca yaşamlarını daha da zorlaştırmaktadır.

# Tutuklu ve hükümlüler Kürtçe mektup-kart yazma ve telefon etme haklarından yararlanamamaktadırlar.

# Tutuklu ve hükümlülere verilen keyfi disiplin cezalarından dolayı (hücre cezası, görüş, açık görüş, aile görüşü, mektup) aylarca dışarıyla iletişimleri kesilmektedir. Böylece tutuklu ve hükümlülere uygulanan tecrit cezası işkence şekline dönüştürülmektedir.

# Güvenlik bahanesiyle yemek ve çay kaşıkları metal olduğu gerekçesiyle toplatılmış, yerine plastik kaşıklar verilmiştir.

# Birkaç cezaevi personeline deneme amaçlı lacivert renkli, dikimi ve modeli askeri üniformaya benzetilen yeni giysiler ve plastik cop verilmiştir.

# Kırıkkale F Tipi Cezaevi'nde su sorunu yaşanmaktadır. Musluklardan verilen suyun hijyenik olmadığı kokusundan ve tadından anlaşılmaktadır. Hükümlülerin içilebilir su talebi kabul edilmemektedir. Kantinde satılan su fahiş fiyatta olduğundan hükümlüleri maddi açıdan zorlamaktadır.

# Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde dezenfekten bulunmamaktadır. Bu nedenle kantine saf çamaşır suyu getirilmesi istenmiş, tutuklu ve hükümlülerin bu talebine cezaevi idaresi tarafından cevap verilmemiştir.

# X-ray geçişlerinde, sürekli alarm çaldığı için cezaevine giden tutuklu yakınları defalarca cihazdan geçirilerek rencide edilmektedir. Bu ve buna benzer uygulamalardan dolayı 1 saat olması gereken görüş süresi 30 - 45 dakikaya kadar düşmektedir.

# Olağan üstü güvenlik sistemlerinin uygulandığı F Tipi cezaevlerinde açık ve kapalı görüş alanlarına kamera yerleştirilmesi uygulaması devam etmektedir.

# Tutuklu ve hükümlülerin ziyaretçileri cezaevi çıkışında görevlilerin tekrar kimlik kontrolü tacizine maruz kalmaktadır.

ANKARA / DİHA